Τετάρτη , 19 Σεπτέμβριος 2018

Νοέμβριος, ο μήνας κατά του καρκίνου του πνεύμονα

Δεκέμβριος 20, 2017 12:15 Κατηγορία: Ενημέρωση για Τύπους Καρκίνου A+ / A-

Ο Νοέμβριος έχει ανακηρυχθεί από την Παγκόσμια Συμμαχία κατά του Καρκίνου του Πνεύμονα (Global Lung Cancer Coalition) ως  Μήνας Επίγνωσης για τον Καρκίνο του Πνεύμονα. Αυτό έγινε με σκοπό την ενημέρωση του κοινού σχετικά την τεράστια απειλή που αποτελεί ο καρκίνος αυτός για τη δημόσια υγεία. Πράγματι, η νόσος ευθύνεται περίπου για το 27% όλων των θανάτων από καρκίνο και αποτελεί μακράν την πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο και για τα δύο φύλα. Κάθε χρόνο, περισσότεροι άνθρωποι πεθαίνουν από καρκίνο του πνεύμονα παρά από καρκίνο παχέος εντέρου, μαστού και προστάτη συνολικά. Η πρόγνωση των ασθενών με καρκίνο πνεύμονα είναι εξαιρετικά φτωχή, με τα ποσοστά πενταετούς επιβίωσης να κυμαίνονται περίπου στο 18%.

Ο καρκίνος του πνεύμονα έχει συσχετιστεί ισχυρά με το κάπνισμα. Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε ότι και οι μη-καπνιστές είναι πιθανόν να νοσήσουν. Για παράδειγμα, στις ΗΠΑ, περίπου 31.000 ασθενείς πεθαίνουν ετησίως από καρκίνο του πνεύμονα που δεν οφείλεται στο κάπνισμα, αριθμός που ισοδυναμεί με τον αριθμό των θανάτων από καρκίνο του προστάτη. Εκτός από το κάπνισμα, άλλοι παράγοντες που σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκίνου του πνεύμονα είναι η έκθεση στο ραδόνιο, η επαγγελματική έκθεση σε καρκινογόνα, το παθητικό κάπνισμα, η ακτινοθεραπεία στον θώρακα και γενετικά καθοριζόμενα αίτια. Επιπλέον, σημαντικός αριθμός περιπτώσεων καρκίνου του πνεύμονα διαγιγνώσκεται σε πρώην καπνιστές. Πρέπει επίσης να τονιστεί ότι οι γυναίκες γενικά συμπεριφέρονται σαν να μην τις αφορά η νόσος, ενώ ταυτόχρονα αρκετές από αυτές φαίνονται εξαιρετικά ευαισθητοποιημένες σχετικά με τον κίνδυνο που διατρέχουν να νοσήσουν από καρκίνο του μαστού. Στην πραγματικότητα, έχει υποεκτιμηθεί το γεγονός ότι περισσότερες γυναίκες πεθαίνουν από καρκίνο του πνεύμονα, παρά από τον καρκίνο του μαστού, ωοθηκών και καρκίνου του τραχήλου της μήτρας συνολικά.

Στην Ελλάδα, η αντικαπνιστική εκστρατεία άρχισε επίσημα το 2009 με το σύνθημα «Η Ελλάδα σβήνει το τσιγάρο από 1ης Ιουλίου» στα πλαίσια της εφαρμογής του νόμου 3730/2008, αλλά κατά γενική ομολογία έχει αποτύχει παταγωδώς. Είναι λογικό λοιπόν να αναρωτηθεί κανείς ποιό θα μπορούσε να είναι το περιεχόμενο δράσεων κατά του καρκίνου του πνεύμονα, σε μια χώρα όπου οι πολίτες αγνοούν επιδεικτικά τον σχετικό νόμο και η Πολιτεία φαίνεται απρόθυμη να τον εφαρμόσει.

Εμείς από τη μεριά μας ως Εταιρεία Ογκολόγων – Παθολόγων μπορούμε να συμβάλλουμε αποφασιστικά στην μείωση της επίπτωσης της νόσου  με τις παρακάτω ενέργειες:

  1. Ευαισθητοποίηση της Πολιτείας για την εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου: η αντικαπνιστική εκστρατεία σε χώρες όπου έχει εφαρμοστεί συσχετίστηκε με μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του πνεύμονα.
  2. Προώθηση της μετατροπής του Σχολείου σε πυλώνα της εκστρατείας για τη μείωση του καπνίσματος στους νέους. Έχει δειχθεί ότι περίπου το 90% των ενηλίκων καπνιστών αρχίζουν το κάπνισμα κατά ή πριν την ηλικία των 18 ετών. Σε μια τέτοια προσπάθεια θα πρέπει να είμαστε σε θέση να απαντήσουμε σε εύλογες ερωτήσεις όπως; Πώς επηρεάζει την υγεία των ανθρώπων το τσιγάρο; Γιατί οι άνθρωποι όταν αγοράζουν το πακέτο, ενώ διαβάζουν ότι σκοτώνει εξακολουθούν να καπνίζουν; Γιατί αφού είναι τόσο επικίνδυνα τα τσιγάρα, συνεχίζουν να παράγονται;
  3. Κινητοποίηση των γιατρών της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ) για την πληροφόρηση του κοινού σχετικά με την συσχέτιση του καπνίσματος αλλά και γενικότερα της έκθεσης στον καπνό με τον καρκίνο του πνεύμονα: οι γιατροί της ΠΦΥ θα πρέπει να ευαισθητοποιηθούν ώστε να αναζητούν το οικογενειακό ιστορικό και να εκτιμούν την έκθεση στον καπνό-κάπνισμα σε κάθε επίσκεψη για οποιονδήποτε λόγο. Επίσης θα πρέπει να εκπαιδευτούν ώστε να χρησιμοποιούν τη σύντομη συμβουλευτική παρέμβαση (very brief advise), τη συμπεριφορική και τη φαρμακευτική θεραπεία κατά του καπνίσματος.
  4. Κινητοποιήσεις προς την κατεύθυνση της έγκαιρης διάγνωσης της νόσου, η οποία περιλαμβάνει κινητοποίηση τόσο της κοινότητας όσο και των επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στην ΠΦΥ. Η προσέγγιση αυτή είναι εξαιρετικά δύσκολη γιατί τα συμπτώματα και τα σημεία που προκαλούνται από τον καρκίνο του πνεύμονα μπορεί να αποδοθούν σε υποκείμενο αναπνευστικό νόσημα που συχνά συνυπάρχει. Η κινητοποίηση της κοινότητας είναι ανεπαρκής διεθνώς για αυτό και αρκετές χώρες έχουν αναπτύξει προγράμματα ενημέρωσης του κοινού όπως το πολύ γνωστό πρόγραμμα στην Αγγλία, «Να είσαι καθαρός από Καρκίνο» που ανέδειξε 700 νέες περιπτώσεις σε έναν χρόνο. Διεθνώς, η ΠΦΥ ακολουθεί κατευθυντήριες οδηγίες για έγκαιρη διάγνωση μιας και οι ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα στα αρχικά στάδια της νόσου επισκέπτονται κυρίως ιατρούς της ΠΦΥ με μη ειδικά συμπτώματα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι κατευθυντήριες οδηγίες της NICE (Νational Institute of Clinical Excellence) όπου δίνονται συγκεκριμένες οδηγίες για έγκαιρη παραπομπή-διερεύνηση αναλόγως των συμπτωμάτων-σημείων, της επαγγελματικής έκθεσης αλλά και του οικογενειακού ιστορικού των ασθενών.
  5. Eνημέρωση του κοινού σχετικά με τις δραματικές εξελίξεις στην έρευνα, τον προσυμπτωματικό έλεγχο και τη θεραπεία του καρκίνου του πνεύμονα: χρειάζεται να καταστεί σαφές ότι ο καρκίνος του πνεύμονα δεν είναι αναγκαστικά θανατηφόρος. Η κατανόηση της βιολογίας του καρκίνου και οι θεαματικές εξελίξεις στην τεχνολογία, μας επιτρέπουν να μιλάμε πλέον για μακρά επιβίωση και βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών με προχωρημένη νόσο, με τη χρήση των νέων στοχευουσών θεραπειών και της ανοσοθεραπείας. Σημαντικές εξελίξεις έχουν επίσης καταγραφεί και στον τομέα του προσυμπτωματικού ελέγχου σε ομάδες υψηλού κινδύνου οι οποίες συνδέονται με μείωση της θνησιμότητας από καρκίνο του πνεύμονα.
  6. Ενημέρωση του κοινού σχετικά με την ανάγκη της άμεσης επίσκεψης σε ειδικό Παθολόγο – Ογκολόγο αμέσως με τη διάγνωση κάθε μορφής καρκίνου γενικότερα, αλλά και του καρκίνου του πνεύμονα ειδικότερα: ακόμη και στις ΗΠΑ, περίπου το 40% αυτών που διαγιγνώσκονται με καρκίνο του πνεύμονα δεν απευθύνονται ποτέ σε ειδικό. Θα πρέπει να καταστεί σαφές ότι η άμεση και βέλτιστη αντιμετώπιση είναι κριτικής σημασίας για τη βελτίωση της έκβασης της νόσου.
  7. Δράσεις προς την Πολιτεία για την εξασφάλιση της απρόσκοπτης πρόσβασης των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα σε νέα καινοτόμα φάρμακα: ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί τον καρκίνο που συσχετίστηκε με τις περισσότερες εγκρίσεις νέων φαρμάκων κατά την τελευταία δεκαετία σε σχέση με τις άλλες κακοήθειες. Η πρόσβαση των ασθενών στις νέες αυτές θεραπευτικές προσεγγίσεις βελτιώνει σημαντικά την επιβίωση. Είναι φανερό ότι ταυτόχρονα θα πρέπει να εξασφαλιστεί και η απρόσκοπτη πρόσβαση στις αντίστοιχες                 εξετάσεις που απαιτούνται για τη χορήγηση των θεραπειών αυτών.

Από τη Σοφία Αγγελάκη Παθολόγο Ογκολόγο

Σχολιάστε


scroll to top